Baldur.biz

Það er allt of langt síðan ég skrifaði eitthvað hingað inn síðast, sérstaklega miðað við hvað mér dettur oft eitthvað í hug til að skrifa um. En mér finnst bara ekki nógu skemmtilegt að skrifa til að koma því í verk.

Prófin eru hafin, og brátt verður þeim lokið. Ég er búinn að fara í tvö, á eftir önnur tvö. Á leiðinni heim úr stærðfræðigreiningarprófinu leið mér eins og svindlara. Ekki þarf að ná sjálfu prófinu til að ná áfanganum, og það gildir að minnsta kosti 60% af lokaeinkunn. Þannig að ef prófið fór í hnút hjá einhverjum sem hefur fengið A fyrir öll skilaverkefnin þá eru samt töluverðar líkur á að sá hinn sami nái áfanganum. Til að gera málin enn auðveldari er prófið sjálft 110%, 11 spurningar og þar af þarf að svara 10 rétt til að fá fullt hús stiga. Ég nýtti mér það í botn, síðasta spurningin var úr efni sem ég hafði ekki hugmynd um hvað fjallaði svo ég ákvað bara að einbeita mér að hinum spurningunum. Ég vona bara að ég hafi svarað þeim rétt og skýrt, sem mig grunar. Þó hafa kynni mín af stærðfræðiprófum kennt mér að búast við villum í útreikningum á ólíklegustu stöðum, svo ég bíð bara rólegur eftir einkunn.

Hitt prófið sem ég þreytti var úr áfanganum Tölvutækni og samfélagið. Það próf var einnig 110%, auk þess sem mæta mátti með hjálpargögn í prófið. Ég nýtti mér það og las ýmislegt skemmtilegt sem ég vissi ekki fyrir, þó ég muni svosem ekki eftir því núna. Margt af því kom prófinu þó ekkert við, það var bara gaman lesa um þá fyrst ég var með bókina við höndina :p

Í öðrum fréttum ber það helst að ég hef lokið við bókina sem ég var að lesa (sem eru í raun stórtíðindi miðað við hve óduglegur ég hef verið að lesa síðustu misseri) en hún heitir Af jarðlegum skilningi og er eftir Atla Harðarson, heimspeking með meiru. Í bókinni kemur hann víða við, talar um stærðfræðilegar sannanir, sjálfsvitund, meðvitund og mím. Það er skemmtileg tilviljun að á náttborðinu mínu liggur einmitt bókin The Selfish Gene eftir Richard Dawkins þar sem hugmyndir um mím birtust fyrst (eftir því sem ég best veit. Í það minnsta er hann hugmyndasmiðurinn). Atli veltir síðan vöngum yfir því hvort gervigreind muni nokkurntíma vera sköpuð af mönnum en sjálfur hef ég oft hugsað um þá hluti, þó einkum og sér í lagi hvenær og hvernig það verði framkvæmt, frekar en hvort, þar sem ég trúi því að það sé vel mögulegt.

Gervigreind er yfirleitt smíðuð til að gegna ákveðnu hlutverki. Það hlutverk getur verið að tefla skák (eða leika einhvern annan leik) eða keyra bíl svo ég nefni einhver dæmi. Sú gervigreind er þó ólík því sem flestir sjá fyrir sér þegar þeir heyra orðið, vélmenni á borð við þau sem er að finna í A.I. og fleiri kvikmyndum er sú mynd gervigreindar sem er algengust í hugum fólks. Það er einnig sú gervigreind sem ég hef hvað mestan áhuga á. En er það í raun gervigreind sem ég á við?

Ef ég á að geta spjallað við vélmenni á elliheimilinu um hvað allt var einfaldara í gamla daga, þegar engir róbótar og járnhræ þvældust fyrir fólki, og fengið svör í samræmi við umræðuefnið þarf hönnuður vélmennisins að taka mið af því hvert viðeigandi svar væri. Hvað gerir það að verkum að fólk segir það sem það segir, hvað veldur þeim hugsunum sem liggja að baki svörunum? Þessar spurningar leiða mann til athugana á manninum sjálfum, fyrirmyndinni sem vélmennið er smíðað eftir. Til að geta hannað tæki sem bregst við líkt og maður er nauðsynlegt að átta sig á því hvað liggur að baki viðbragðanna hjá manninum. Hvernig gerast hlutirnir innan í höfðinu á fólki? Hvað er það sem dregur fram minningar og hugsanir? Hvernig vinna heilasellurnar saman og mynda mannshugann?

Stór skref hafa verið stigin í átt til svara við þessum spurningum. Í fyrirlestri sem ég hlýddi á í HR fyr í vetur talaði brasilíski vísindamaðurinn Miguel Nicolelis um hvernig hann hafði tengt skynjara í heilann á apa og skráð virknina á þessum stöðum þegar apinn lék tölvuleik. Eftir nokkurn tíma var stýripinninn tekinn frá apanum og hann spilaði leikinn eingöngu með hugsunum. Þetta gat hann gert með því að tengja nokkur hundruð nema við heilann. Til að fá fullan skilning þarf hinsvegar mun meiri gögn en nokkur hundruð nemar geta fært manni. Það þarf að fá fullan skilning á því hvernig heilinn virkar ef smíða á vél sem getur hermt eftir virkni hans, það virðist mér í það minnsta nokkuð rökrétt.

En ef þessu markmiði er náð, vél er gædd viti og hæfileikum til mannlegra samskipta, er þá enn verið að tala um „gervi“-greind? Er svo galið að segja að vél sem getur „hugsað“ á svipaðan hátt og mannfólk, vél sem getur tjáð hugsanir og skoðanir, fundið til í svipuðum skilningi og fólk og jafnvel glaðst og fundið til samkenndar með fólki, sé í raun greind? Er einhver betri eða dýpri skilgreining á því orði?

Ég gæti lengi haldið áfram að skrifa um þessi mál en ætla í staðin að reyna að fara að læra fyrir næsta próf samhliða því að jafna mig af veikindunum sem ég hef svo laglega nælt mér í í miðri prófatörn.