Ég er nýkominn úr sturtu, brakandi ferskur og skínandi hreinn. Eins og svo oft áður stóð ég á spjalli við sjálfan mig í sturtunni og að þessu sinni snerist umræðan (eða einræðan) um kosningakerfi og framkvæmd Alþingiskosninga. Í fréttum á annarri hvorri sjónvarpsstöðinni sá ég um daginn skiptingu flokkanna miðað við atkvæði hefði landið verið eitt kjördæmi. Þar átti Ómar sinn sess á skífuritinu þar sem hann ásamt einum öðrum úr Íslandshreyfingunni hefði komist inn á þing og ríkisstjórnin hefði fallið. Reyndar voru mér að berast til eyrna fréttir þess efnis að ríkisstjórnarsamstarfið haldi ekki áfram og Geir lýsti því yfir að hann ætlaði beint til Ingibjargar til að reyna að finna lausn á málinu. Svo ég haldi nú áfram með mína eigin þanka fóru þeir að stórum hluta í að hugsa með mér hvernig sanngjarnast væri að haga kosningum og hvort eitthvað mætti betur fara í íslenska stjórnkerfinu.
Í skólanum hefur þrískiptingu ríkisvaldsins verið þrýst inn í hausinn á mér af þvílíkum fítonskrafti frá því ég man eftir mér að ég ætla ekki að velta fyrir mér möguleikum á öðru stjórnkerfi. Upplýst einvald, einræði og anarkismi, allt eru þetta mismunandi stjórnarform en á Íslandinu góða er við lýði dómsvald, framkvæmdavald og löggjafarvald og ég hef engan hug á að breyta því. Þó er framkvæmdavaldið og löggjafarvaldið þétt saman ofið þar sem ráðherrar sitja einnig á Alþingi og segja sjálfum sér þannig fyrir verkum. Það vekur óneitanlega upp spurningar hvort skipulagið sé eins og best verði á kosið.
Sturtuspekin var í raun framhald af hugleiðingum sem ég reifaði við pabba í gær yfir uppvaskinu sem spruttu út frá spurningum um það til hvers ríkisstjórn sé. Er ekki nóg að hafa Alþingi sem setur reglurnar? Þarf virkilega að hafa klíkuskap innan löggjafarvaldsins til þess að hægt sé að setja lögin og reglurnar sem stýra landinu? Niðurstaðan sem ég komst að var sú að ríkisstjórn sé til staðar til að útnefna ráðherra en að öðru leyti sé hún óþörf. Þarna skjátlast mér vafalítið en í svipan sé ég ekki neina haldgóða ástæðu fyrir því að hafa ríkisstjórn og því lýsi ég því yfir að skásti kosturinn sé að sópa henni út af borðinu og láta alla Alþingismenn sitja við sama borð. Loks væri kominn grundvöllur fyrir því að hafa faglegar ráðningar í ráðherrastóla í stað þess að þessi sjái um þetta embætti því hann er svo góður gaur eða hún er með svo góðan húmor. Ráðherrar væru skipaðir af forseta Íslands reglulega en fyrst væri auglýst í stöðurnar og dómsvaldið tæki við umsóknum. Þar væri farið vel í saumana á umsækjendum og að lokum stæði eftir sá sem þætti best til verksins fallinn. Ef tveir eða fleiri umsækjendur væru jafnhæfir kysi Alþingi þann fremsta meðal jafningja og hann væri settur í embætti ráðherra af forsetanum. Þá loksins ættu íslendingar utanríkisráðherra sem talaði fleiri en eitt og hálft tungumál, landbúnaðarráðherra sem kynni önnur orð en „íslenska“ og „kýrin“ og dómsmálaráðherra sem væri ekki algert fífl.
Annað sem ég myndi vilja sjá er eitt land, eitt kjördæmi. Eins og fram kom efst í röflinu sæti Ómar núna með félaga úr Íslandshreyfingunni á Alþingi og Geir og Jón hefðu sparað sér þau orð sem á milli þeirra hafa farið í viðræður um áframhaldandi samstarf. Ef báðum breytingunum væri komið á á sama tíma væri kominn grundvöllur fyrir einstaklinga að bjóða sig fram í eigin nafni. Kosningarnar færu fram rafrænt, ég er alfarið þeirrar skoðunar núna eftir að hafa velt fyrir mér kostum þess og göllum, og ekki væri merkt við einn flokk heldur myndu kjósendur raða 63 frambjóðendum á þing eftir eigin höfði. Sá sem efst sæti fengi 63 stig og sá sem vermdi botnsætið fengi eitt. Þannig væri hægt að tína saman það fólk sem manni litist best á, segjum að mér lítist svakalega vel á Geir en líka alveg fáránlega vel á Ingibjörgu Sólrúnu. Þá hefði ég bara raðað henni í fyrsta sætið og Geir kæmi þar beint á eftir. Þeir sem kusu Sjálfstæðisflokkinn og höfðu lítið álit á Birni Bjarnasyni eða Árna Jónsen hefðu ekki einungis getað strokað þá út, þeir hefðu getað fleygt þeim út af listanum og týnt aðra inn í þeirra stað. Flokkakerfið gæti enn dafnað í þessi nýja kosningakerfi því þeir sem vilja kjósa sinn flokk myndu bara gera það og þá röðuðust allir frambjóðendurnir í sætin eins og þeir kæmu fyrir á listanum. Engar áhyggjur þyrfti að hafa af því að einstaklingar sem sætu utan flokks á þingi myndu erfiða fyrir stjórnarmyndun því engin ríkisstjórn sæti á þingi, aðeins þingmenn.
Þetta eru tvær stærstu breytingarnar sem ég vil sjá á íslenskum stjórnmálum þó af nógu sé að taka. Brýnasta verkefnið núna finnst mér þó vera aðgreining ríkis og kirkju sem er löngu orðin tímabær og fáránlegt að þessar tvær stofnanir séu enn samvaxnar. Það er þó efni í annað blogg, nóg er skrifað að sinni.