Baldur.biz

Hver elskar ekki röfl? Allir dýrka stjórnmálamenn sem hafa ekkert að segja heldur tala um mótherja sína daga langa, og halda svo áfram að blogga um þá á næturna. Stjórnmál eru nefnilega svo leiðinleg, svo andlaus. Það vantar allt krydd. Allan rógburð og slúður, slettur og níð.

Eða svo virðast þeir sem sitja á Alþingi Íslands halda.

Ég hef áður minnst á þennan leiða misskilning stjórnmálamanna. Rétt í þessu var Kastljósi að ljúka sem ég, aldrei þessu vant, horfði á yfir matnum, auk fréttatíma RÚV. Ástand þjóðarbúsins var til umfjöllunar og mættu sjálfstæðismaður og samfylkingarmaður, hvor öðrum leiðinlegri. Sjálfstæðismaðurinn missti sig yfir því að nú ætti möguleg að hækka skatta en ekki skera niður, samfylkingarmaðurinn svaraði með því að benda á hvað fyrrum ríkisstjórnir hafa staðið sig illa. Svaraði? Nei, hann snéri út úr. Ef til umræðu eru lausnir á vanda þjóðarinnar á ekki að eyða tímanum í röfl og vitleysu, ég vil heyra lausnirnar og rökstuðning á þeim. Þeir sem eiga í heilögu stríði við andstæðan flokk (sem fyrir nokkrum dögum var samstarfsflokkur…) eiga ekki heima í sjónvarpi. Þeir eiga hreinlega ekki heima á Alþingi.

Til að falla ekki (of djúpt) í sömu gryfju og þeir sem ég gagnrýni langar mig að láta eitthvað bitastætt fylgja. Ég hef í huga ákveðnar breytingar sem gera mætti á íslenskri stjórnsýslu og mér finnst brýn nauðsyn:

1. Ráðherra af Alþingi Hvernig sem það er útfært vil ég að embættin tvö, ráðherra og alþingismaður, séu aðskilin. Að fullu. Löggjafarvaldið á að tákna vilja fólkins og því á almenningur að kjósa fulltrúa sem sjá um að taka ákvarðanir um hvaða lög gilda í landinu hverju sinni. (Þetta mætti vissulega endurskoða og velta öðrum útfærslum eða viðbótum við kerfið fyrir sér en ég hef ekki látið verða af því og nenni ekki að spá í það frekar núna). Framkvæmdarvaldið sér um að hlutirnir séu gerðir. Framkvæmdarvaldið sér um að vélin gangi smurt og að slitnum tannhjólum sé skipt út fyrir ný. Hingað til hafa persónuleg sambönd ráðið því hverjir sinna hvaða ráðherraembætti og almenningur hefur þurft að kjósa yfir sig stjórn og löggjafa á sama tíma. Þetta tvennt er ólíðandi því sá sem góður er að stjórna þarf ekki endilega að standa fyrir vilja allrar þjóðarinnar og öfugt (og persónuleg sambönd eiga ekki heima í stjórnarráðinu). Því á annars vegar að kjósa alþingismenn og hins vegar að ráða ráðherra eftir faglegum leiðum í auglýst embætti.
2. Flokkapólitíkina burt Kannski aðeins of róttækt, en ég vil sjá minna af henni. Að minnsta kosti nógu lítið til að einstaklingsframboð séu möguleg. Flokkspólitík snýst of mikið um forystudýrkun og framapot til að málefni fái þar nægilegt rúm á efnisskránni. Sumir einstaklingar eiga heldur ekki heima í neinum flokki, og of hætt er við að jaðarsjónarmið drukkni í stefnuyfirlýsingum þar sem allir verða að hrópa húrra í kór. Ég vil geta valið fólk saman á Alþingi eftir því hvort mér líst á sjónarmið þeirra sem einstaklinga, en ekki hvaða flokki það ákveður að fylgja. Innan hvers flokks sitja margir mismunandi einstaklingar og það er miður að hagsmunir flokksins ná stundum að yfirgnæfa hagsmuni fólksins, og útkoman verður þá sundurleitur flokkur sem rúinn er trausti, bæði innan frá og utan.
   Ef fyrri punkturinn yrði að raunveruleika væri þetta lítið mál þar sem ekki þyrfti meirihluta á Alþingi til að mynda ríkisstjórn.
3. Burt með kirkjuna Ég væri nú alveg til í að losna bara alveg við hana, en þar sem það er nú sennilega ekki að fara að gerast væri í það minnsta hægt að taka fyrsta skrefið og aðskilja hana frá  ríkinu. Það eru nokkuð stórar upphæðir sem renna í kirkjumál á hverju ári og væri hægt að taka nokkuð til í menntamálum og heilbrigðismálum fyrir þær fjárhæðir.  Aðgreina skal bókhald ríkis og kirkju og veita fjármununum í þarfari hluti.
   Persónulega fyndist mér rétt að leggja kirkjumálaráðuneytið niður en sennilega væri nær að endurskoða áherzlur þess og nefna það trúmálaráðuneyti, sem fjallar þá jafnt um öll trúmál á Íslandi (og gætir þess að gleyma ekki hagsmunum trúlausra).
4. Fjárhagslegt sjálfstæði ríkis og bæja Þetta gerist nú ekki í bráð, en er þó brýnt verkefni. Lán í kjölfar bankahrunsins geri ég ráð fyrir að séu óhjákvæmileg, en stefna á að því að greiða þau hratt til baka og í kjölfarið að hjálpa bæjarfélögum að borga niður sínar skuldir. Miklir fjármunir tapast á hverju ári í vexti (nema lánin séu lánuð áfram á hærri vöxtum, en sú er ekki raunin víðast hvar) sem hægt væri að nota í alla þá fjársveltu málaflokka sem sárlega þarfnast meiri peninga.
   Ég veit ekki hvernig lántaka opinberra stofnanna gengur fyrir sig en get ímyndað mér að hægt væri að setja strangari reglur sem gera erfiðara um vik til steypa sveitarfélögum í skuldir. Nær væri að ávaxta fé svo Ísland gæti lifað á vöxtunum… maður getur látið sig dreyma.

Þetta eru mis bjartsýn málefni sem ég tel þó að séu öll mjög brýn. Ég leyfi mér að vona að þau rætist fyr en síðar og þá sérstaklega það fyrsta. Nú þarf ég hinsvegar að líta á námið og undirbúa mig fyrir fyrsta tímann í kúrsinum á morgun. Það er margt fleira sem brennur á mér en hér er hollast að hætta.

Þegar ég kom heim í dag var ég í svo góðu skapi eftir að hafa flutt fyrirlestur í Viðmótsforritun upp á tíu að ég nennti ekki að gera neitt nema hafa það huggulegt. Ég nýtti mér því sjónvarpstölvuna sem er öll að skríða saman hjá mér og horfði á mynd sem ég náði í eftir Jim Jarmusch.

Myndin sem fyrir valinu varð heitir Coffee and Cigarettes og ég man ekki betur en hún hafi verið sýnd á einhverri af þessum svokölluðu kvikmyndahátíðum sem skullu á landanum líkt og flóðbylgja fyrir nokkrum árum, en ég fór þá ekki. Eftir að hafa séð tvær af myndum Jarmusch (Broken Flowers og Night on Earh, báðar algerar perlur) kom þessi mér ekkert á óvart, hún líður rólega í gegn og sýnir misvandræðaleg og -innihaldsrík samtöl milli fólks sem á það sameiginlegt að vera að drekka kaffi og fá sér smók. Margar frægar persónur koma fyrir, menn á borð við Iggy Pop og Tom Waits (sem ég þekkti þó ekki fyr en eftir að lesa mér til um myndina þegar ég var búinn að horfa á hana), Bill Murray og GZA og RZA úr Wu-Tang og Jack og Meg White úr White Stripes. Sögurnar eru misáhugaverðar en fengu mig þó til að hugleiða mannleg samskipti og á hverju þau byggjast. Ég á oft í vandræðum með að brydda upp á umræðuefni í teitum sem og annarsstaðar og veit stundum ekki alveg hvað ég á að segja, svo það var gaman að sjá mynd sem gerði út á nákvæmlega það; stirð og í einhverjum skilningi „venjuleg“ samskipti milli fólks sem þekkjast lítið sem ekki neitt. Eftir að horfa of mikið á kvikmyndir og þætti frá Hollýwood verða samræður án allra punchline-a og one-linera hálf döpur. Nú get ég hinsvegar tekið gleði mína á ný.

Þegar ég stóð úti á róluvelli fyrir utan hjá ömmu að horfa og hlusta á raketturnar og klukkan var við það að slá miðnætti hugleiddi ég hvers kyns áramótaheit ég ætti að strengja. Eftir stutta en vandlega umhugsun ákvað ég að á nýkomnu ári skyldi ég vera duglegri að setja mér markmið. Ekki flókið og ekki svo erfitt en vonandi árangursríkt. Ég hef alltaf eitthvað að gera, hugmyndir að vinna að, bækur að lesa, kvikmyndir að horfa á o.s.frv. en kem of fáu í verk. Ég áttaði mig á því fyrir nokkru síðan að það er betra að framkvæma fáa hluti vel en marga hluti illa svo með því að setja mér markmið vona ég að hvötin til að ljúka við þá hluti sem ég ákveð að byrja á verði sterkari.

Hvaða heit strengdir þú?

Það er allt of langt síðan ég skrifaði eitthvað hingað inn síðast, sérstaklega miðað við hvað mér dettur oft eitthvað í hug til að skrifa um. En mér finnst bara ekki nógu skemmtilegt að skrifa til að koma því í verk.

Prófin eru hafin, og brátt verður þeim lokið. Ég er búinn að fara í tvö, á eftir önnur tvö. Á leiðinni heim úr stærðfræðigreiningarprófinu leið mér eins og svindlara. Ekki þarf að ná sjálfu prófinu til að ná áfanganum, og það gildir að minnsta kosti 60% af lokaeinkunn. Þannig að ef prófið fór í hnút hjá einhverjum sem hefur fengið A fyrir öll skilaverkefnin þá eru samt töluverðar líkur á að sá hinn sami nái áfanganum. Til að gera málin enn auðveldari er prófið sjálft 110%, 11 spurningar og þar af þarf að svara 10 rétt til að fá fullt hús stiga. Ég nýtti mér það í botn, síðasta spurningin var úr efni sem ég hafði ekki hugmynd um hvað fjallaði svo ég ákvað bara að einbeita mér að hinum spurningunum. Ég vona bara að ég hafi svarað þeim rétt og skýrt, sem mig grunar. Þó hafa kynni mín af stærðfræðiprófum kennt mér að búast við villum í útreikningum á ólíklegustu stöðum, svo ég bíð bara rólegur eftir einkunn.

Hitt prófið sem ég þreytti var úr áfanganum Tölvutækni og samfélagið. Það próf var einnig 110%, auk þess sem mæta mátti með hjálpargögn í prófið. Ég nýtti mér það og las ýmislegt skemmtilegt sem ég vissi ekki fyrir, þó ég muni svosem ekki eftir því núna. Margt af því kom prófinu þó ekkert við, það var bara gaman lesa um þá fyrst ég var með bókina við höndina :p

Í öðrum fréttum ber það helst að ég hef lokið við bókina sem ég var að lesa (sem eru í raun stórtíðindi miðað við hve óduglegur ég hef verið að lesa síðustu misseri) en hún heitir Af jarðlegum skilningi og er eftir Atla Harðarson, heimspeking með meiru. Í bókinni kemur hann víða við, talar um stærðfræðilegar sannanir, sjálfsvitund, meðvitund og mím. Það er skemmtileg tilviljun að á náttborðinu mínu liggur einmitt bókin The Selfish Gene eftir Richard Dawkins þar sem hugmyndir um mím birtust fyrst (eftir því sem ég best veit. Í það minnsta er hann hugmyndasmiðurinn). Atli veltir síðan vöngum yfir því hvort gervigreind muni nokkurntíma vera sköpuð af mönnum en sjálfur hef ég oft hugsað um þá hluti, þó einkum og sér í lagi hvenær og hvernig það verði framkvæmt, frekar en hvort, þar sem ég trúi því að það sé vel mögulegt.

Gervigreind er yfirleitt smíðuð til að gegna ákveðnu hlutverki. Það hlutverk getur verið að tefla skák (eða leika einhvern annan leik) eða keyra bíl svo ég nefni einhver dæmi. Sú gervigreind er þó ólík því sem flestir sjá fyrir sér þegar þeir heyra orðið, vélmenni á borð við þau sem er að finna í A.I. og fleiri kvikmyndum er sú mynd gervigreindar sem er algengust í hugum fólks. Það er einnig sú gervigreind sem ég hef hvað mestan áhuga á. En er það í raun gervigreind sem ég á við?

Ef ég á að geta spjallað við vélmenni á elliheimilinu um hvað allt var einfaldara í gamla daga, þegar engir róbótar og járnhræ þvældust fyrir fólki, og fengið svör í samræmi við umræðuefnið þarf hönnuður vélmennisins að taka mið af því hvert viðeigandi svar væri. Hvað gerir það að verkum að fólk segir það sem það segir, hvað veldur þeim hugsunum sem liggja að baki svörunum? Þessar spurningar leiða mann til athugana á manninum sjálfum, fyrirmyndinni sem vélmennið er smíðað eftir. Til að geta hannað tæki sem bregst við líkt og maður er nauðsynlegt að átta sig á því hvað liggur að baki viðbragðanna hjá manninum. Hvernig gerast hlutirnir innan í höfðinu á fólki? Hvað er það sem dregur fram minningar og hugsanir? Hvernig vinna heilasellurnar saman og mynda mannshugann?

Stór skref hafa verið stigin í átt til svara við þessum spurningum. Í fyrirlestri sem ég hlýddi á í HR fyr í vetur talaði brasilíski vísindamaðurinn Miguel Nicolelis um hvernig hann hafði tengt skynjara í heilann á apa og skráð virknina á þessum stöðum þegar apinn lék tölvuleik. Eftir nokkurn tíma var stýripinninn tekinn frá apanum og hann spilaði leikinn eingöngu með hugsunum. Þetta gat hann gert með því að tengja nokkur hundruð nema við heilann. Til að fá fullan skilning þarf hinsvegar mun meiri gögn en nokkur hundruð nemar geta fært manni. Það þarf að fá fullan skilning á því hvernig heilinn virkar ef smíða á vél sem getur hermt eftir virkni hans, það virðist mér í það minnsta nokkuð rökrétt.

En ef þessu markmiði er náð, vél er gædd viti og hæfileikum til mannlegra samskipta, er þá enn verið að tala um „gervi“-greind? Er svo galið að segja að vél sem getur „hugsað“ á svipaðan hátt og mannfólk, vél sem getur tjáð hugsanir og skoðanir, fundið til í svipuðum skilningi og fólk og jafnvel glaðst og fundið til samkenndar með fólki, sé í raun greind? Er einhver betri eða dýpri skilgreining á því orði?

Ég gæti lengi haldið áfram að skrifa um þessi mál en ætla í staðin að reyna að fara að læra fyrir næsta próf samhliða því að jafna mig af veikindunum sem ég hef svo laglega nælt mér í í miðri prófatörn.

Eftir að horfa upp á fyrsta lið Kastljóssins núna áðan þar sem rætt var við Svavar Lúthersson, sem rekur Istorrent, og Snæbjörn Steingrímsson, framkvæmdarstjóra SMÁÍS, er ég orðinn öskuillur. Enn á ný vaða svokallaðir talsmenn höfundarrétthafa kokhraustir fram og fordæma þá sem hýsa, reka og nota síður á borð við Istorrent, þar sem fólk getur nálgast efni sem það langar í, þegar það langar í það.

Í upphafi viðtalsins tekur Snæbjörn fram að “þessi síða [sé] rekin eingöngu í þeim tilgangi til þess að leyfa fólki að fara fram hjá höfundarrétti” og “þarna [sé] efni að fara milli handanna á fólki fyrir mörghundruð milljónir á ári”. Síðar í þættinum rökstuddi hann þessa upphæð á þann hátt að sé meðalverð tekið af tónlistar- og mynddiskum miðað við hvað þeir kosta úti í búð og það margfaldað með hve oft og mikið efni hefur farið á milli fólks gegnum síðuna fáist þessi tala. Það má vel vera að hún standist miðað við þessar reiknikúnstir og leik að tölum en ég leyfi mér að efast sterklega um réttmæti hennar í raunveruleikanum.

Það efni sem fólk nær sér í með skrárskiptaforritum er því að öllu jöfnu að kostnaðarlausu. Það er ein meginástæða þess hve vinsæl slík skipti eru, aðrar eru til dæmis aðgengi og þægindi við að geta náð í og nýtt sér efnið hvar og hvenær sem er. Væri nú settur verðmiði á hvert lag, hvern geisladisk, kvikmynd, sjónvarpsþætti, bækur, myndbönd og allt annað sem hægt er að nálgast með þessum forritum myndi eftirspurnin minnka stórlega, það er einföld menntaskólahagfræði sem hverjum manni ætti að vera ljós. Því er mjög erfitt að tala um fjárhæðir þegar skráarskipti eru í umræðunni þar sem raunverulegir peningar sem fást fyrir skráarskiptin eru engir og ekkert væri upp úr þeim að hafa væru þau verðlögð.

Eins og oft hefur verið nefnt áður er ekkert nýtt að höfundarrétthafar hlaupi upp til handa og fóta þegar aðgengi að efni þeirra er aukið, hvernig áttu rithöfundar til að mynda að eiga fyrir mat þegar fólk gat nálgast verk þeirra í opinber bókasöfn sér að kostnaðarlausu? Á hverju áttu tónlistarmenn að lifa þegar Bylgjan fór í loftið og allir gátu allt í einu hlustað á tónlistina án þess að borga fyrir það krónu? Hvernig áttu kvikmyndagerðarmenn að borga leiguna þegar myndbandstæki urðu algengur fylgihlutur sjónvarpstækis og almenningur gat tekið upp sjónvarpsútsendingar og horft á hvenær sem þeim líkaði?

Enginn þessara hluta boðuðu dauðadóm yfir listamönnum og framleiðendum efnis þeirra því í hvert sinn sem aðstæður breyttust aðlöguðu þeir sig að nýjungunum og nýttu sér þær til aukinnar sölu. Fólk las fleiri bækur, heyrði nýja tónlist og sá aðrar kvikmyndir en áður sem jók áhuga þeirra og þekkingu sem leiddi til meiri sölu. Nú, líkt og áður, rýkur rétthafana í rogastans þegar tölvuöldin sýnir mátt sinn og meginn og flýta sér í dómssal með ragn og skammir. Eini munurinn er sá að nú eru það grasrótarsamtök og einstaklingar sem standa fyrir hinum breyttu aðstæðum með hjálp tækninnar og því erfiðara að bregðast við árásum höfundarrétthafanna.

Það sem gerir svo ákærur Smáís og Stef enn furðulegri er sú staðreynd að til að geyma gögnin sem halað er niður þarf að kaupa geymslumiðil á borð við harðan disk, geisladisk eða myndbandsspólu. Af öllum þessum hlutum er dregið gjald sem fer í hirslur höfundarrétthafa og eiga að dekka þá afritun sem óhjákvæmilega á sér stað miðað við þær aðstæður sem efni er dreift á. Ég fæ ekki skilið þessa gjaldtöku á annan veg en svo að þeir peningar eigi að koma í stað þeirra sem höfundarrétthafar fengju frá útgefendum efnis síns væri það keypt á löglegan hátt úti í búð. Ég hef heyrt því fleygt að með þessum gjöldum séu neytendur að greiða fyrir öryggisafrit af því sem þeir hafa áður keypt sér, en ekki fæ ég séð að það fái staðist þar sem í meira lagi furðulegt er að greiða eigi tvisvar fyrir sömu vöruna.

Ég ætla að ljúka þessum pistli hérna því ég hef hvorki tíma né nennu í að standa í lengri skrifum, því ég er á leiðinni í bíó að sjá myndina Michael Clayton með Gutta. Og já, áðan, fyrir mat, horfði ég á einn þátt af Simpsons af DVD disk sem ég keypti mér í BT, fyrir alvöru peninga. Fólk er ekki hætt að greiða fyrir afþreygingu, það mun aldrei koma til á meðan fólk langar í tónlist, þættir og kvikmyndir.

Ég er núna með bölvaða pest og er alls ekki nógu sáttur með það. Eftir tvo daga mun ég taka á móti um 30 manns í tvítugsafmæli, og ég vona að ég hafi heilsu í það. Sérstaklega þar sem það er nýnemaferð á morgun hjá Nörd og leiðbeingarnar eru: sundföt. Sund og kvef fara ekki vel saman, en þau skilaboð sem ég hef fengið eru að þeir sem eru virkir í félagslífinu og kynnist vel séu þeir sem klári námið. Hinir fjúka burt eins og laufin á haustin. Þess vegna finnst mér mikilvægt að mæta og vona að það tákni ekki rúmlegu í viku.

Annars hef ég verið að velta fyrir mér námsefninu sem ég er með. Í HÍ tek ég fjóra kúrsa fyrir jól, sextán einingar, og er ein bók í hverjum þeirra sem ég les. Þessar fjórar bækur fékk ég í skiptum fyrir tæpa þrjá tugi þúsunda króna sem er töluverð fjárhæð. Þær eru þungar og taka mikið pláss í töskunni minni, og getur verið leiðinlegt að bera þær á milli heimilis og skóla. (Reyndar fékk ég í afmælisgjöf í dag stóran og mikinn pakpoka undir tölvuna mína frá mömmu og pabba og þangað gæti ég pakkað nokkrum bókasöfnum ef ég vildi, svo þetta vandamál ætti að vera úr sögunni eða í það minnsta ekki jafn stórt.) Eins og fyrri daginn hef ég ýmsar hugmyndir um hvernig bæta megi núverandi kerfi og gera heiminn að betri stað í leiðinni.

Fyrir nokkrum árum velti ég því fyrir mér hvernig best væri að útfæra tæki sem gerði fólki kleift að lesa bækur og blöð á rafrænan hátt. Ég sá fyrir mér tæki á stærð við DVD hulstur sem snéri á hlið með skjá í miðjunni. Til hliðanna væri að finna takka til að stjórna, örvar upp, niður og til hliðar og svo takka í miðjuna. Með þessu væri hæglega hægt að skoða bækur og blöð, hvar og hvenær sem er.

Andri Snær er óvitlaus og hreint engin lygi sem hann skrifaði í Draumalandið og Lovestar um hugmyndir:

Hér gefur að líta Samsung Q1U. Þegar ég sá hana fyr í sumar var mér hugsað til minnar gömlu hugmyndar, og hvernig sömu hugmyndir þróast í mismunandi fólki á sama tíma á sitthvorum staðnum. Þetta tæki er þó ekkert mjög handhægt ef maður ætlar sér að vera á ferðinni, það þyrfti helst að vera til eitthvert tæki sem væri hægt að stinga í vasann og hefði frámunalega þægilegt viðmót… Eitthvað eins og iPod touch kannski. iPod touch, það er akkúrat tækið sem mig dreymir um!

Enn og aftur bjargar Steve Jobs heiminum… Ég þarf varla að fara yfir þá möguleika sem svona tæki býður upp á, ég er handviss um að nýji iPodinn gæti gert það sama fyrir bækur og forverar hans hafa gert fyrir tónlist. Það er að gera öllum mögulegt að hlusta á tónlist, hvar sem er, hvenær sem er. Ekki spillir að á þessu nýja töfratæki er möguleiki á þráðlausu netsambandi, og þegar allir helstu þéttbýlisstaðir verða fljótandi í loftrænum netstraumum eftir ekki svo allt of mörg ár (leyfi ég mér að vona) mun hver sem er geta lesið blaðið hvar og hvenær sem er.

Næsta mál á dagskrá hjá mér er þetta með námsbækurnar mínar. Þær fannst mér dýrar. Svo eru þær líka á ensku. Sjálfur hef ég lítið út á það að setja en ég heyri sífellt í tíma í kringum mig hvað notkunin á íslensku heitunum á námsefninu fer í taugarnar á fólki. Þau eru til þess fallin að rugla það og flækja, því heima les fólk um logical operators en daginn eftir er talað um rökvirkja í tíma. Annað sem hægt er að setja út á bækurnar er að þær eru stórar, þungar og leiðinlegt að leita í þeim.

Nú kynni ég til sögunnar http://wiki.hi.is! Það kom mér skemmtilega á óvart að háskólinn hefur sett upp eigin wiki síðu sem er ætluð nemendum og kennurum til að “miðla úr vinnu sinni” eins og stendur á forsíðunni. Enn sem komið er er hún lítið notuð, og alls ekki á þann hátt sem ég tel að hún nýtist sem best. Í stað þess að vera samkomustaður fyrir nemendur og kennara með hugmyndir að hinu og þessu finnst mér að leggja ætti metnað í að halda úti faglega unnum og vel skrifuðum kennslubókum fyrir hvern áfanga. Já, það væri mikil vinna og já, hugmyndin er stór. En ætlar HÍ sér ekki að verða einn af hundrað fremstu háskólum í heiminum eftir fimm ár?

Ef unnið væri markvisst að því að semja kennsluefni sem væri öllum aðgengilegt á netinu myndi háskólinn ekki aðeins nýtast þeim sem í hann eru skráðir heldur öllum Íslendingum. Ef þú stendur á krossgötum og veist ekki hvað þú vilt læra er það kærkomin leið til að nálgast upplýsingar um hvað það sem kennt er í hverri deild og á hvaða brautum það er kennt. Ef þú hefur brennandi áhuga á einhverju sem kennt er í HÍ ertu kominn með fyrsta flokks rit um málefnið, á íslensku! Það vegur gríðarlega þungt að íslenskan fái að njóta sín á öllum sviðum og svona netbókasafn væri tilvalinn vetvangur fyrir viðhald tungunnar á nýjum sviðum. Ef þú vilt kynna þér eitthvað nánar sem þú sérð í fréttum, á netinu eða heyrir um á öðrum stöðum en kærkomið að byrja með því að skoða netbækur Háskólans. Eða ef þú hreinlega nennir ekki að burðast með bækurnar þínar í tíma, nennir ekki að hafa bækurnar og tölvuna ofan á hverju öðru á borðinu þínu eða nennir ekki að eyða tíma í að leita að hlutum sem tæki tíu sekúndur að fletta upp í tölvu þá eru netbækurnar fullkomin lausn. Svo væri hægt að hafa framleiðslu á bókum fyrir þá sem það kjósa, þá þyrfti bara að prenta út eintak af bókinni þegar hún væri pöntuð á netinu. Svo mætirðu í skólann og færð hana í hendurnar þar, eða færð hana senda í pósti. Kerfið væri hagkvæmt því þó það sé hagkvæmara að prenta út eina bók í 10.000 eintökum en 1000 bækur í 10 eintökum væri eftirspurnin enn mikil eftir bókum af gamla skólanum og framleiðslan næg til að halda verðinu niðri. Svo væri það líka íslensk framleiðsla og hlýtur það að vera betra en endalaus innflutningur á vörum. Snjallir háskólanemar gætu jafnvel séð sér leik á borði og þróað tæknina frekar og stofnað enn eitt íslenskt hátæknifyrirtæki í útrás.

Að lokum græða allir á því að bækur af þessum toga séu skrifaðar og birtar án endurgjalds á netinu. Efnið væri klæðskerasniðið að náminu og breytingar og leiðréttingar orsökuðu ekki nýjar útgáfur sem úrelti allar fyrri útgáfur af bókinni. Fólk myndi einfaldlega skoða breytingalistann og kynna sér það sem nýtt er og breytt. Umsjónarmaður væri með hverri bók, en hún þó skrifuð af mörgum þar sem allir kennarar og nemendur hefðu tækifæri á að koma með athugasemdir að breytingum og hefðu nemendr þannig mun meiri áhrif á námið en raunin er nú.

Ég gæti haldið áfram að skrifa um kosti þess að halda úti bókasafni sem þessu og einnig gæti ég haldið áfram með hugmyndir að breyttu og bættu fyrirkomulagi á kennslu, bæði í HÍ sem og almennt. Ég læt þó staðar numið hér þar sem allt það helsta hefur komið fram sem og að klukkan er að vanda orðin allt of margt.

Eftir tvær vikur á Kanarí er allt nýtt. Ég hef uppgötvað hversu firrtur maður verður með því að vakna í sama rúminu á hverjum morgni, fara í sama skólann/vinnuna á hverjum degi, dreyma sömu drauma dag eftir dag, sjá sömu fréttirnar kvöld eftir kvöld, borða sama matinn yfir fréttunum viku eftir viku og eyða sama tímanum í tölvunni við að gera sömu innihaldslausu hlutina mánuð eftir mánuð og loks að leggjast til hvílu í sama rúmið ár eftir ár. Allt þangað til maður deyr.

Það er göfugt markmið að reyna að hugsa öðruvísi. Það er spennandi tilhugsun að sjá nýja hlið á lífinu á hverjum degi, uppgötva sömu hlutina aftur og aftur og bíða spenntur eftir því að upplifa nýjan heim í hvert skipti sem vekjaraklukkan hringir. En það er ekki svo einfalt. Hið nýja kemst upp í vana og til að brjóta það upp þarf eitthvað enn nýrra. Hversu lengi og hversu oft er hægt að hreinsa hugann af öllu og byrja aftur?

Ég er nýkominn úr sturtu, brakandi ferskur og skínandi hreinn. Eins og svo oft áður stóð ég á spjalli við sjálfan mig í sturtunni og að þessu sinni snerist umræðan (eða einræðan) um kosningakerfi og framkvæmd Alþingiskosninga. Í fréttum á annarri hvorri sjónvarpsstöðinni sá ég um daginn skiptingu flokkanna miðað við atkvæði hefði landið verið eitt kjördæmi. Þar átti Ómar sinn sess á skífuritinu þar sem hann ásamt einum öðrum úr Íslandshreyfingunni hefði komist inn á þing og ríkisstjórnin hefði fallið. Reyndar voru mér að berast til eyrna fréttir þess efnis að ríkisstjórnarsamstarfið haldi ekki áfram og Geir lýsti því yfir að hann ætlaði beint til Ingibjargar til að reyna að finna lausn á málinu. Svo ég haldi nú áfram með mína eigin þanka fóru þeir að stórum hluta í að hugsa með mér hvernig sanngjarnast væri að haga kosningum og hvort eitthvað mætti betur fara í íslenska stjórnkerfinu.

Í skólanum hefur þrískiptingu ríkisvaldsins verið þrýst inn í hausinn á mér af þvílíkum fítonskrafti frá því ég man eftir mér að ég ætla ekki að velta fyrir mér möguleikum á öðru stjórnkerfi. Upplýst einvald, einræði og anarkismi, allt eru þetta mismunandi stjórnarform en á Íslandinu góða er við lýði dómsvald, framkvæmdavald og löggjafarvald og ég hef engan hug á að breyta því. Þó er framkvæmdavaldið og löggjafarvaldið þétt saman ofið þar sem ráðherrar sitja einnig á Alþingi og segja sjálfum sér þannig fyrir verkum. Það vekur óneitanlega upp spurningar hvort skipulagið sé eins og best verði á kosið.

Sturtuspekin var í raun framhald af hugleiðingum sem ég reifaði við pabba í gær yfir uppvaskinu sem spruttu út frá spurningum um það til hvers ríkisstjórn sé. Er ekki nóg að hafa Alþingi sem setur reglurnar? Þarf virkilega að hafa klíkuskap innan löggjafarvaldsins til þess að hægt sé að setja lögin og reglurnar sem stýra landinu? Niðurstaðan sem ég komst að var sú að ríkisstjórn sé til staðar til að útnefna ráðherra en að öðru leyti sé hún óþörf. Þarna skjátlast mér vafalítið en í svipan sé ég ekki neina haldgóða ástæðu fyrir því að hafa ríkisstjórn og því lýsi ég því yfir að skásti kosturinn sé að sópa henni út af borðinu og láta alla Alþingismenn sitja við sama borð. Loks væri kominn grundvöllur fyrir því að hafa faglegar ráðningar í ráðherrastóla í stað þess að þessi sjái um þetta embætti því hann er svo góður gaur eða hún er með svo góðan húmor. Ráðherrar væru skipaðir af forseta Íslands reglulega en fyrst væri auglýst í stöðurnar og dómsvaldið tæki við umsóknum. Þar væri farið vel í saumana á umsækjendum og að lokum stæði eftir sá sem þætti best til verksins fallinn. Ef tveir eða fleiri umsækjendur væru jafnhæfir kysi Alþingi þann fremsta meðal jafningja og hann væri settur í embætti ráðherra af forsetanum. Þá loksins ættu íslendingar utanríkisráðherra sem talaði fleiri en eitt og hálft tungumál, landbúnaðarráðherra sem kynni önnur orð en „íslenska“ og „kýrin“ og dómsmálaráðherra sem væri ekki algert fífl.

Annað sem ég myndi vilja sjá er eitt land, eitt kjördæmi. Eins og fram kom efst í röflinu sæti Ómar núna með félaga úr Íslandshreyfingunni á Alþingi og Geir og Jón hefðu sparað sér þau orð sem á milli þeirra hafa farið í viðræður um áframhaldandi samstarf. Ef báðum breytingunum væri komið á á sama tíma væri kominn grundvöllur fyrir einstaklinga að bjóða sig fram í eigin nafni. Kosningarnar færu fram rafrænt, ég er alfarið þeirrar skoðunar núna eftir að hafa velt fyrir mér kostum þess og göllum, og ekki væri merkt við einn flokk heldur myndu kjósendur raða 63 frambjóðendum á þing eftir eigin höfði. Sá sem efst sæti fengi 63 stig og sá sem vermdi botnsætið fengi eitt. Þannig væri hægt að tína saman það fólk sem manni litist best á, segjum að mér lítist svakalega vel á Geir en líka alveg fáránlega vel á Ingibjörgu Sólrúnu. Þá hefði ég bara raðað henni í fyrsta sætið og Geir kæmi þar beint á eftir. Þeir sem kusu Sjálfstæðisflokkinn og höfðu lítið álit á Birni Bjarnasyni eða Árna Jónsen hefðu ekki einungis getað strokað þá út, þeir hefðu getað fleygt þeim út af listanum og týnt aðra inn í þeirra stað. Flokkakerfið gæti enn dafnað í þessi nýja kosningakerfi því þeir sem vilja kjósa sinn flokk myndu bara gera það og þá röðuðust allir frambjóðendurnir í sætin eins og þeir kæmu fyrir á listanum. Engar áhyggjur þyrfti að hafa af því að einstaklingar sem sætu utan flokks á þingi myndu erfiða fyrir stjórnarmyndun því engin ríkisstjórn sæti á þingi, aðeins þingmenn.

Þetta eru tvær stærstu breytingarnar sem ég vil sjá á íslenskum stjórnmálum þó af nógu sé að taka. Brýnasta verkefnið núna finnst mér þó vera aðgreining ríkis og kirkju sem er löngu orðin tímabær og fáránlegt að þessar tvær stofnanir séu enn samvaxnar. Það er þó efni í annað blogg, nóg er skrifað að sinni.

Teiknimyndir. Ég fór í gegnum þennan lista með Gutta í gær eftir að hafa horft á fyrsta þáttinn af Count Duckula. Hann kann að vekja nostalgíuna til lífsins, þó það sé alltaf furðulegt að sjá þætti á ensku sem maður man eftir á íslensku.

Ég komst að því við sama tækifæri að fyrsta íslenska teiknimyndin í fullri lengd á að koma út árið 2010. Það er hneysa sem ég skil ekki að hafi verið látin við gangast hingað til, sem og héðan í frá. Hvar er metnaðurinn í íslenskri kvikmyndagerð? Frændur vorir Danir gefa út u.þ.b. eina teiknimynd á ári. Hver man ekki eftir Skógardýrinu Húgó, Fuglastríðinu og Valhöll? Þessar myndir eru tengdar æsku minni sterkum böndum (aðallega tvær fyrstu, ég var meira í teiknimyndasögubókunum um Valhöll) og ég leyfi mér að fullyrða að Íslendingar geti gert myndir sem eru að minnsta kosti jafnar þessum að gæðum. Hver myndi ekki vilja sjá Hallgrímskrikju, Tjörninni og Alþingishúsinu bregða teiknuðum fyrir á hvíta tjaldinu? Miðbæjarrotturnar yrði skylduáhorf allra íslendinga á leikskólaaldri, og jafnvel bara allra íslendinga yfir höfuð. Svo á íslenska þjóðin heilmikið af þjóðsögum sem væri hægt að markaðssetja í útlöndum í formi teiknimynda, álfar, huldufólk og tröll í þoku sem spila með lítinn smaladreng gætu slegið Nemó litla við.

Á svipðum nótum finnst mér RÚV vera til skammar. Ég hef á tilfinningunni að allt of mikið efni þar sé frá Bandaríkjunum og allt of fátt annars staðar frá. Nema kannski frá Danmörku, þeir eru duglegir að sýna danska þætti. Þó má alltaf gera betur og mér finnst að skiptingin ætti að vera á þá lund að í það minnsta helmingur efnis sem sýnt er á RÚV sé innlend framleiðsla. Leikið efni ætti að vera stærri hluti af heildinni og minna af Út og suður. Hinn hluti dagskránnar samanstæði af efni frá öðrum löndum en hvert land mætti ekki fylla stærra skarð en 10% af heildinni. Þannig myndi fjölbreytnin verða ásættanleg og RÚV gæti loksins verið alvöru sjónvarpsstöð.

Þessar hugmyndir kunna að kalla á fjárútlát, og peningar eru eitthvað sem virðist aldrei vera til nóg af. Þessi áætlun myndi þó skila meiru en hún kostaði því framleiðslan væri fyrsta flokks útflutningsvara og topp landkynning.

Nú þarf bara að spýta í lófana og senda þetta blogg á alla helztu stjórnendur Ríkisútvarpsins.

Nú ætla ég að blogga af því að ég hef ekkert að segja. Ég hef ekkert gert sem vert er um að skrifa og ég hef ekkert að skrifa sem vert er að lesa. Það eina sem ég get mögulega ímyndað að væri athyglisvert er ef ég syði saman einhverja lygi og kryddaði með ýkjum. En því nenni ég ekki svo ég geymi það til betri tíma.

Náttúrufræðikennarinn minn er yfirmáta svalur og það sannaðist í dag. Við hann er gaman að spjalla um vísindaleg málefni, til að mynda dró ég upp þá spurningu fyrir hann í gær hví fólk væri nakið en ekki loðið. Þetta er víst veikur blettur í þróunarfræðunum og margar kenningar til sem reyna að henda reiður á útskýringar. Sú sem hann aðhyllist er eitthvað sem ég man ekki hvað heitir en tengist æsku. Apafóstur eru að mörgu leiti lík mannfólki, þau eru nakin (óloðin) og svo eru fleiri hlutir líkir á borð við staðinn þar sem heilinn tengist mænunni, en mér skildist að á þeim mun manna og apa byggi möguleiki mannanna til að ganga uppréttir en samt horfa framfyrir sig. Þetta þýðir að fólk er yngra en apar og fái það útskýrt ýmislegt í hegðan fólks, til að mynda uppátækjasemi og leikgleði sem hjálpað hefði manninum að komast af.

Þessi ágæti kennari útbýtti í dag yfirförnum verkefnum þar sem hann hafði merkt við rétt og röng svör. R táknar rétt en innan sviga mætti bæta við svarið. Því skrifaði hann (R) við upptalningu hjá mér á villtum spendýrum á Íslandi og skrifaði svo o.fl. fyrir aftan. Þetta getur ekki verið tilviljun, maðurinn fylgist greinilega grant með tíðarandanum.

Á mánudaginn skipaði lyfjafræðingur í apóteki mér að fara til læknis þar sem ég hafði safnað mér hálf sjálflýsandi rauðum baugum undir, og langleiðina kringum, augun. Erindið var stutt svo læknirinn tók á móti mér í stað þess að ég þyrfti að panta tíma, sem var mjög gott þar sem hann er á kafi í flensu um þessar mundir, og skrifaði upp á krem fyrir mig til að bera á baugana. Utan á túbunni stendur skýrum stöfum „VARIST AÐ LYFIÐ BERIST EKKI Í AUGU.“ Ég er blessunarlega ekki haldinn parkinson og eftir tvo daga voru baugarnir að mestu horfnir. Nú er ég mun sætari.

Hulinn heimur

Tunglið starir tómum augum
týnist bakvið myrkvað ský.
Oft þá aumu tekur taugum
uns það birtist fullt á ný.